لزوم ایجاد فضای سبز و مدیریت صحیح آن

رشد سریع شهرنشینی و به دنباله آن افزایش مشکلات زیست محیطی اهمیت مفاهیمی چون کیفیت زندگی، برای مطلوب‌تر نمودن محیط‌های مصنوع را نمایان نموده است. در این میان فضاهای سبز شهری داری ویژگی‌هایی است که آن‌ها را به فضاهای مناسبی برای ارتقای کیفیت زندگی انسان تبدیل می‌کند. مکان‌هایی مانند پارک‌ها، درختان و آبها در شهر، خدمات زیست محیطی، اجتماعی و فیزیولوژیکی را فراهم می‌کند که در زیست پذیر نمودن شهرها اهمیت بسیاری دارند. این امر زمانی اتفاق خواهد افتاد که این فضا خود دارای ساختار و ویژگی‌های کمی و کیفی مناسبی بوده که بتواند نقش‌های واگذار شده و مورد انتظار را به خوبی ایفا کند. شهرهای امروزی با رشد غول آسای خود تا فواصل دورتری از مناطق خویش بر محیط زیست اثر منفی نهاده‌اند و به دلیل رشد بی رویه، زمین‌های زراعی را به کام خود کشیده‌اند و آنها را به بلوک‌های ساختمانی که تا کیلومترها ادامه یافته‌اند بدل ساخته‌اند. در محدوده‌ی شهرها نیز آسفالت و سیمان و سقف‌های بتنی رطوبت‌ناپذیر، جایگزین علفزارها، درختان و به طور کلی پوشش گیاهی شده‌اند. ( محمدی و حیدری‌بخش، 1385 ).

در کشوری مثل ایران که قرار گیری در کمربند خشک و نیمه خشک کره زمین، یکی از بارزترین ویژگی‌های آن است، شهرها بیش از هر نقطه دیگری به فضای سبز نیاز دارند. این نیاز از یک طرف با تراکم ساختمانی شهرها و بافت پیوسته و متراکم آنها تشدید یافته و از طرف دیگر چیرگی اقلیم خشک و نیمه خشک در بسیاری از شهرهای ایران، وجود فضای سبز را به صورت یک نیاز طبیعی و اساسی مطرح می‌سازد ( رهنمایی، 1369 ). فضای سبز به عنوان ریه‌های تنفسی شهر محسوب می‌شوند. مهمترین راه برای تعدیل اثرات مخرب زیست‌محیطی، توسعه فضای سبز است. فضای سبز به دلیل داشتن عملکردهای مختلف نقش مؤثری در منظر و زیبایی شهر، پاکیزگی و تلطیف هوا، تخفیف اثرات آلودگی، جلوگیری در توسعه بی‌رویه ساخت و سازها و تفرج و استراحت ایفا می‌کند. آمارهای متعددی در سطح جهان ارائه می‌شوند که نشانگر این واقعیت هستند که وجود فضای سبز به ویژه در جوامع متراکم شهری افزون بر سلامت جسمانی موجب آرامش روح، بازده کاری و کیفیت بیشتر می‌شود. برخورداری از فضای سبز و سرانه آن به عنوان یکی از شاخص‌های توسعه یافتگی در کشورها مورد توجه می‌باشد. شاخص سرانه تعیین شده از سوی سازمان محیط زیست سازمان ملل متحد 20 تا 25 متر مربع برای هر نفر است ( تواهن، 1383 ).

مدیریت پارکهای شهری در سطح کشور رویکردی سنتی دارد. در رویکرد سنتی به علت حاکم بودن نگرش پس از وقوع حوادث، ساختارهای جانی و مالی در پارک‌ها زیاد خواهد بود. بنابراین تغییر ساختار مدیریت به مدیریت سیستماتیک ضروری به نظر خواهد رسید ( قهرمانی، 1383 ). پارک‌ها میتوانند با مدیریت صحیح ضمن حفاظت پایدار محیط زیست و منابع طبیعی با داشتن طرح مدونی که تا حدی پاسخگوی نیازهای روانی و عاطفی شهروندان باشد و در آن مسائل بهداشتی و ایمنی نیز رعایت شود، به بهترین شکل استفاده و بهره‌برداری شوند. 

دیدگاه شما چیست؟